“Nội tâm tôi thiết tha ánh sáng”

- Đông Tây, nhà văn đạt giải Văn học Mao Thuẫn lần thứ 11.
 

Nhà văn Đông Tây

Tác giả Đông Tây sinh năm 1966, sáng tác văn học đã hơn 30 năm. Ông bắt đầu đăng tải thơ ca, tản văn và tiểu thuyết ngắn khi còn học đại học. Sau khi tốt nghiệp, ông được phân bổ đến trường trung học làm giáo viên ngữ văn. Trong suốt thời gian đó, ông chưa từng gián đoạn sáng tác cho đến khi trở thành một tác giả chuyên nghiệp. Tiểu thuyết vừa Cuộc sống không có ngôn ngữ của ông vinh dự nhận được Giải thưởng Văn học Lỗ Tấn lần thứ nhất, đã đặt nền móng cho vị trí của Đông Tây trên diễn đàn văn học.

Những năm 90 của thế kỷ XX, Đông Tây cùng với các tác giả Tất Phi Vũ, Lý Nhị, Khâu Hoa Đống, Từ Khôn, Ngải Vĩ được mệnh danh là nhóm “tác giả thời đại tân sinh”, hoạt động sôi nổi trên diễn đàn văn học. Sáng tác của những nhà văn này vừa thể hiện sự quan tâm mật thiết tới hiện thực, vừa chú trọng khám phá và sáng tạo về hình thức nghệ thuật. Đến nay, “tác giả thời đại tân sinh” đã trở thành lực lượng nòng cốt văn học Trung Quốc đương đại. 

Chia sẻ về việc đạt giải thưởng Văn học Mao Thuẫn lần thứ 11 với tác phẩm Tiếng Vọng, nhà văn Đông Tây cho rằng giải thưởng này như một lời khẳng định vị thế của nhóm tác giả “thời đại tân sinh” trong giới văn học.

Tiếng vọng  mang đến cho độc giả sự sảng khoái từ các yếu tố trinh thám, hồi hộp của tiểu thuyết đại chúng. Xét trên một ý nghĩa nào đó, đây là một tác phẩm cách mạng và hiện thực. Nhà văn Đông Tây đã phải tự tìm tòi, bổ sung cho mình những kiến thức hình sự và tâm lý. Trung tâm của cuốn tiểu thuyết, nữ cảnh sát Nhiễm Đông Đông, nhờ vào lối tư duy tỉ mỉ đầy nhạy cảm, tinh tế và đa nghi của mình cùng sức mạnh tinh thần khổng lồ, cô hết lần này đến lần khác phá giải các vụ án hóc búa, đưa hung thủ ra trước ánh sáng của pháp luật.

Điều khiến mọi người phải ấn tượng ở Tiếng vọng còn có sự sáng tạo trong hình thức nghệ thuật. Tiểu thuyết sử dụng kết cấu song song, bên cạnh việc phá án bắt tội phạm trong đời thực, truyện còn xây dựng một tuyến manh mối khác về đời sống tinh thần, tình cảm cá nhân của Nhiễm Đông Đông. Hai tuyến truyện - hai cuộc chiến đồng thời diễn ra gay cấn, căng thẳng. Tuy nhiên, cuộc chiến tâm lý giữa Nhiễm Đông Đông và người chồng của mình Mộ Đạt Phu, một Giáo sư Văn học, lại đưa người đọc vào một tâm thế suy nghĩ thâm trầm hơn, nội tâm hơn với nghệ thuật ngôn từ tài tình của Đông Tây. Mượn lời của tác giả Hàn Thiếu Công thì, “những tình tiết vững chắc” tuôn trào ùn ục khiến cho tiểu thuyết của ông “toàn truyện căng thẳng, toàn truyện giàu sức biểu đạt, tạo nên lực công kích kín không lọt gió và cao trào dồn dập ”.

Tuy nhân vật trong Tiếng Vọng liên tục lần mò trong tăm tối, nhưng kết truyện sẽ để lại một tia sáng cho người đọc, đây là điều quan trọng nhất đối với bản thân tác giả:

Đông Tây là một trong những tác giả “đi vào điện ảnh” khá sớm trong giới văn học. Nhiều tác phẩm của ông đã được cải biên và dựng thành phim. Tiếng Vọng cũng được đạo diễn Phùng Tiểu Cương cải biên thành phim chiếu mạng và đã sớm ra mắt khán giả trong năm 2023.

Poster phim Tiếng vọng

“Đạt giải không phải là đích đến mà là sự khích lệ và thôi thúc, khích lệ tôi tiếp tục hành trình phía trước.” Đông Tây tự cổ vũ mình. 

Từ Cái tát trời giáng năm 1995 đến Hối hận năm 2005, từ Mộng đổi đời năm 2015 đến Tiếng vọng năm 2023, Đông Tây vẫn luôn kiên trì sáng tạo nghệ thuật trong các tiểu thuyết dài của mình. Dù đổi qua đổi lại thế nào, tác giả vẫn đang viết về mình, viết về nội tâm mình, viết về lý giải và không lý giải của mình đối với lòng người thế đạo. “Điều không thay đổi là tôi luôn chú ý mối liên kết chặt chẽ giữa sáng tác và hiện thực, chú ý tính thông tục và sự sinh động chính xác trong tình tiết của tiểu thuyết, đồng thời cố gắng theo đuổi sự mới mẻ trong ngôn ngữ.”

Đông Tây sinh ra trong một gia đình nhà nông tại thôn Động Lí, xã dân tộc Dao Bát Tịch, huyện Thiên Nga, thành phố Hà Trì, Quảng Tây. Ông cũng là nhà văn đầu tiên tại khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây nhận được Giải thưởng Văn học Mao Thuẫn. “Vinh dự được nhận Giải thưởng Văn học Mao Thuẫn là một sự khích lệ to lớn đối với tôi, với những tác giả Quảng Tây, và nhất là với những tác giả ở vùng dân tộc thiểu số sát biên giới.” Đông Tây cho rằng, Quảng Tây đang dồn lực giúp đỡ các sáng tác văn nghệ xuất sắc, chú trọng xây dựng thương hiệu văn hóa đặc sắc của Quảng Tây, đưa văn học Quảng Tây lên đến đỉnh cao. 

Tóm tắt các tác phẩm xuất sắc của nhà văn Đông Tây:

“Tiếng vọng” của tác giả Đông Tây, ấn bản tiếng Việt do Chibooks phát hành

Một vụ án mạng hung ác khiến cho nữ cảnh sát Nhiễm Đông Đông phải suy nghĩ nát óc, cùng lúc khi điều tra chân tướng cô rơi vào câu đố với cuộc hôn nhân của chính mình. Tiểu thuyết khai thác một bối cảnh cuộc sống xã hội rộng lớn, nơi con người chìm đắm trong rối rắm, phức tạp giữa vụ án và tình cảm. Truyện đã tiết lộ thân phận, nhân cách, tâm lý của từng nhân vật, đi thẳng vào chỗ chân thật sâu thẳm của nhân tính... Tình tiết cao trào, logic chặt chẽ. Tâm hồn và hiện thực vang vọng lẫn nhau, thiện ác yêu ghét đều có hô ứng.

“Mộng đổi đời” của tác giả Đông Tây, ấn bản tiếng Việt do Chibooks phát hành

Uông Trường Xích dự thi đại học dù điểm cao hơn điểm chuẩn nhưng vẫn không được nhận. Sau đó, anh vào thành phố làm công và lại liên tục gặp phải trắc trở. Anh không muốn đứa con trai Đại Chí lặp lại số phận của mình, nên đã sử dụng một cách đặc biệt để thay đổi thân phận của con trai, từ đây anh biến mất khỏi thế gian. Uông Đại Chí đổi tên thành Lâm Phương Sinh, tốt nghiệp đại học rồi làm cảnh sát. Một hôm nọ, bằng một cách bí ẩn anh bắt gặp hồ sơ vụ án của Uông Trường Xích rồi mới phát hiện thì ra cha mình vẫn còn sống...

Tiểu thuyết vô lý mà hài hước, lại đầy thương tiếc nhân từ. Ngôn ngữ súc tích tinh tế, tình tiết bất ngờ ngoài dự đoán. Số phận của Uông Đại Chí liệu có thật sự có thể thay đổi được không? Đây là một tác phẩm khiến người đọc phải suy nghĩ sâu xa.

“Cuộc sống không có ngôn ngữ” của tác giả Đông Tây, ấn bản tiếng Việt do NXB Văn học phát hành

Quyển sách này tập hợp bốn tác phẩm Cuộc sống không có ngôn ngữ, Cứu mạng, Đừng hỏi tôi, Tầm nhìn kéo ngày càng dài đậm chất văn chương của Đông Tây: phong cách mạnh mẽ, mỹ học kể chuyện độc đáo, quan tâm sâu sắc đến cuộc sống hiện thực cá nhân, ngụ ý lịch sử mạnh mẽ, truy vấn sâu xa về đạo đức và công bằng - thứ có liên kết rất sâu với truyền thống văn học phương Tây,... Với tác phẩm này, Đông Tây như ở trong vực thẳm khốn cùng của nhân loại để viết ra một sự hài hước đen tối và hoang đường.