Mùa lũ (trích sách, phần 1)

"Bà nội trong giấc mơ mãi mãi mang vóc dáng một bé gái, bé gái tên Lan Nhi, ngâm đôi chân trần trong nước sâu tìm kiếm đôi giày của mình."

Lan Nhi sống ở ven sông đến năm lên mười, còn chưa biết thế nào là âu lo.

Hoàng Phượng Khoát là vùng đất màu mỡ, tổ tiên của Lan Nhi đều sinh sống ở đây. Ngoài đồng, tháng Tư trồng cao lương, tháng Năm trồng ngô, tháng Bảy trồng bông, tháng Chín trồng cải dầu, tháng Mười trồng lúa mì, không lo thiếu lương thực. Lúc quả bông già, cánh đồng bông trắng xóa như tuyết, nhìn tuyết nở rộ trên đất là biết ngay vì sao bà con Hoàng Phượng Khoát đều mặc những chiếc áo bông mới. Không lo cái ăn cái mặc, người dân Hoàng Phượng Khoát lúc nào cũng cười vui hớn hở.

Duy nhất một việc khiến người dân sinh sống ven sông Hoàng Hà luôn thấp thỏm lo âu là khi lũ về. 

Lan Nhi nghe ông kể, khi Hoàng Hà bị vỡ bờ và đổi dòng, nước lũ gào thét như con mãnh thú, nuốt chửng toàn bộ thôn trang và đồng ruộng trong dòng nước lũ. Trong nháy mắt, con người biến thành con kiến, nhỏ bé và yếu đuối, túm lấy bất cứ thứ gì có thể giúp mình đứng vững. Nhưng con người rất quật cường, chỉ cần túm được một mảnh gỗ nổi thì cũng có thể vật lộn để sống tiếp, đợi đến khi nước rút, sông Hoàng Hà phẳng lặng, con người lại giống đàn kiến đào lỗ đắp ổ, nuốt nước mắt vào trong, vẫn mặt trời mọc ra đồng, mặt trời lặn nghỉ ngơi.

Ông nội Lan Nhi tài giỏi nổi tiếng khắp vùng Hoàng Phượng Khoát, có thể làm thợ mộc, thợ sơn, thợ nề, đan lưới bắt cá, xây nhà khắc hoa, tay nghề chăm sóc ruộng vườn thì hiếm có khó tìm trong phạm vi vài chục dặm. Gia đình Lan Nhi có cuộc sống đầy đủ sung túc, đều do một tay ông nội làm chủ, hướng dẫn mọi người trong nhà.