Lần đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc! Lưu Chấn Vân giành Giải thưởng Văn học Quốc tế Bắc – Nam của Ý

Theo thông tin từ Nhà xuất bản Văn học Nhân dân, ngày 20 tháng 2 năm 2026, Hội đồng giám khảo lần thứ 15 của Giải thưởng Văn học Quốc tế Bắc – Nam của Ý đã quyết định trao giải thưởng này cho nhà văn Trung Quốc Lưu Chấn Vân. Đây là lần đầu tiên một tiểu thuyết gia người Trung Quốc nhận được giải thưởng này.

Lý do trao giải do ban giám khảo đưa ra là: “Triết lý sâu sắc và sự hài hước độc đáo trong các tác phẩm đã tạo nên sức ảnh hưởng sâu rộng đến độc giả sử dụng nhiều ngôn ngữ khác nhau.” Giải thưởng Văn học Quốc tế Bắc – Nam của Ý có uy tín và vị thế đáng kể. Giải thưởng này được bình chọn bởi hội đồng giám khảo uy tín, gồm các học giả, nhà văn và nhà phê bình của Ý, từ trước đến nay luôn đề cao giá trị văn học, sự quan tâm đến các vấn đề xã hội và giá trị giao lưu văn hóa xuyên biên giới của tác phẩm. Những người từng đoạt giải trong các kỳ trước bao gồm nhà văn Israel Amos Oz, nhà văn Tây Ban Nha Juan José Millás, nhà văn Pháp Maryse Condé, cùng những người đoạt giải Nobel Văn học như nhà văn Anh Elias Canetti và nhà văn Áo Peter Handke...
Việc Lưu Chấn Vân được trao giải đã đánh dấu một bước đột phá mới của văn học đương đại Trung Quốc trong hệ thống đánh giá văn học chính thống tại châu Âu. Đặc biệt đáng chú ý là hội đồng giám khảo đã nhấn mạnh đến “sự hài hước và chiều sâu triết lý” trong các tác phẩm của ông. Đây chính là nét riêng làm nên sự khác biệt của Lưu Chấn Vân so với những nhà văn Trung Quốc khác – ông dùng các câu chuyện đời thường tưởng chừng phi lý để khơi mở những vấn đề sâu sắc về bản tính con người.

Thành tựu văn học: Từ Diên Tân vươn ra thế giới
Lưu Chấn Vân là một nhà văn tiêu biểu của giới văn học đương đại Trung Quốc, đã bền bỉ theo đuổi sáng tác văn học hơn ba mươi năm. Tác phẩm tiêu biểu Một câu chọi vạn câu của ông từng đoạt Giải thưởng Văn học Mao Thuẫn, giải thưởng cao quý nhất dành cho tiểu thuyết dài của Trung Quốc. Với góc nhìn trần thuật độc đáo và khả năng quan sát sâu sắc, tác phẩm đã xây nên một “vũ trụ Diên Tân” tràn đầy hơi thở cuộc sống đời thường, khai thác những khoảng cách và khát vọng trong giao tiếp giữa người với người, được giới phê bình ca ngợi là “Trăm năm cô đơn phiên bản Trung Quốc”.
Sáng tác của Lưu Chấn Vân luôn giữ vững bản sắc “viết về chúng sinh”. Từ tác phẩm thời kỳ đầu Lông gà khắp đất cho đến tác phẩm gần đây Một ngày tựa ba thu, các nhân vật dưới ngòi bút của ông phần lớn đều là những con người bình thường trong cuộc sống đời thường.
Cuối năm 2025, sau bốn năm ấp ủ, ông cho ra mắt cuốn tiểu thuyết dài Trò đùa mặn chát, một lần nữa thu hút sự chú ý của độc giả. Với lối viết độc đáo, lấy “vẻ ngoài hài hước làm lớp vỏ và sự chữa lành làm cốt lõi”, tác phẩm khắc họa những khó khăn và sự kiên cường của những con người bình thường. Sách đã bán được 400.000 cuốn, trở thành hiện tượng trên thị trường sách vào dịp cuối năm.

Mối duyên văn học với nước Ý: Từ nhân vật  “Lão James” hư cấu đến sự đồng điệu văn hóa ngoài đời thực
Điều đáng chú ý là mối liên kết văn học giữa Lưu Chấn Vân và nước Ý đã sớm bén rễ ngay trong chính tác phẩm của ông. Trong tiểu thuyết Một câu chọi vạn câu, “lão  James” là nhân vật then chốt xuyên suốt toàn bộ tác phẩm, một người đến từ thành phố Milano của Ý. Lưu Chấn Vân từng giải thích ý nghĩa của nhân vật này: “Diên Tân có lão James và Diên Tân không có lão James là hai nơi khác nhau.” Theo thông tin công bố về hồ sơ đăng ký của Cục Điện ảnh Quốc gia năm 2023, đạo diễn Quản Hổ sẽ thực hiện bộ phim Một câu chọi vạn câu: Chuyện lão James. Bộ phim kể về câu chuyện của lão James tại Diên Tân vào đầu thế kỷ XX, khắc họa hành trình người đàn ông đến từ Ý này hòa nhập vào cuộc sống địa phương, đồng thời mang tinh thần hài hước của người Diên Tân trở về nước Ý, qua đó thể hiện quá trình giao lưu văn hóa giữa hai bên.

Nhà Hán học, dịch giả nổi tiếng người Ý Patrizia Liberati (tên tiếng Trung là Lý Sa) đã duy trì mối quan hệ hợp tác lâu dài và chặt chẽ với Lưu Chấn Vân. Bà cũng là dịch giả tiếng Ý của nhiều tác phẩm do ông sáng tác, giữ vai trò cầu nối quan trọng trong việc đưa văn học Trung Quốc đến với độc giả Ý.
Việc Lưu Chấn Vân giành Giải thưởng Văn học Quốc tế Bắc – Nam của Ý lần này không chỉ đánh dấu lần đầu tiên một tiểu thuyết gia người Trung Quốc nhận được vinh dự này, mà còn là minh chứng mới cho thấy văn học đương đại Trung Quốc đang ngày càng thu hút sự quan tâm của giới văn học quốc tế. Triết lý phương Đông độc đáo và chất hài hước đen trong các tác phẩm của Lưu Chấn Vân đang vượt qua ranh giới ngôn ngữ và văn hóa, chạm đến trái tim của ngày càng nhiều độc giả quốc tế.